Ẹyin onkawe ati awọn alagbawi fun ikọkọ oni-nọmba, mo ni awọn iroyin ti kii ṣe akọle imọ-ẹrọ nikan, ṣugbọn iwariri-ilẹ gidi ni agbaye imọ-ẹrọ: Meta ti ṣubu. Lẹhin ijakadi titanic kan, awọn itanran miliọnu-dola, ati igbiyanju ti ko kuna lati jẹ ki a san owo naa, ẹni pataki ti o wa lẹhin Facebook ati Instagram ti ni ipa lati fun wa ni yiyan gidi nipa bi a ṣe nlo "epo oni-nọmba" wa - data ti ara ẹni wa -.
Igbimọ Yuroopu, eyiti a maa n wo bi ajọ ijọba ti o jinna, ti ṣẹṣẹ gba iṣẹgun pataki fun agbara ijọba oni-nọmba awọn ara ilu. Ipolongo naa ṣe kedere: lati Oṣu Kini ọdun 2026, awọn olumulo Facebook ati Instagram ti Yuroopu yoo, fun igba akọkọ, ni aṣayan ti o munadoko ti yiyan laarin ifọwọsi kikun (eyiti o kan pinpin gbogbo data wọn lati wo ipolowo ti ara ẹni pupọ) tabi idinku pinpin yẹn ni paṣipaarọ fun iriri pẹlu awọn ipolowo ti ko ni idamu pupọ. Eyi kii ṣe atunṣe algoridimu ti o rọrun; o jẹ ifarada ilana Meta si Ofin Awọn Ọja Oni-nọmba ti EU (DMA), ilana kan ti o n fi ara rẹ mulẹ bi oluṣe agbaye ti aaye ayelujara.
A n ri akoko pataki kan. Kii ṣe nipa ri awọn ipolowo diẹ sii fun awọn bata bata tuntun ti o n wa ni ọsẹ meji sẹhin nikan; o jẹ nipa gbigba apakan idanimọ oni-nọmba wa pada ti Meta, ati awọn ile-iṣẹ imọ-ẹrọ miiran, ti gba labẹ iṣẹ “ọfẹ”. Ṣugbọn ṣe aṣayan yii jẹ itọju aabo ti a ti n reti, tabi o kan jẹ ere ajọṣepọ ti a bi lati ibẹru itanran miliọnu dọla miiran?
Àkọ́kọ́: Ìtanràn, Òfin, àti Ìṣòro Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Agbára.
Láti mọ bí ìyípadà yìí ṣe tóbi tó, a gbọ́dọ̀ rántí ibi tí a ti wá. Ní oṣù kẹrin ọdún kan tí kò pẹ́, wọ́n san owó ìtanràn tó tó €200 mílíọ̀nù fún ìrúfin Ìlànà Ààbò Dátà. Ẹ̀ṣẹ̀ wo ni? Ṣé o ń gbìyànjú irú “ìfipábáni-ẹ̀rọ-ì ...
Brussels kà ìgbésẹ̀ Meta yìí sí ohun tí wọ́n ṣe, ó sì tọ́, kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ ìsìn, ṣùgbọ́n ó jẹ́ ìrúfin tó hàn gbangba sí ẹ̀mí òfin, èyí tí ó nílò ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ọ̀fẹ́, ìmọ̀, àti, ní pàtàkì, tí a lè yí padà. Nípa fífipá mú àwọn olùlò láti sanwó fún ìpamọ́, Meta ń ṣe iye owó ìpamọ́ oníbàárà, ó ń wo ààbò dátà gẹ́gẹ́ bí ohun pàtàkì, kì í ṣe ẹ̀tọ́ pàtàkì. Ìtanràn náà kì í ṣe ìjìyà lásán; ó jẹ́ gbólóhùn ìlànà: EU kò ní fara mọ́ ìgbìyànjú láti yẹra fún àwọn ìlànà pàtàkì rẹ̀.
Nítorí náà, ìfúnpá ìlànà ni olùgbékalẹ̀ gidi ti ìṣẹ̀lẹ̀ tuntun yìí. DMA kì í ṣe ẹkùn onípele. Ó jẹ́ òfin tí ó ní eyín mímú, tí a ṣe láti bá àwọn olùṣọ́nà ètò ìṣẹ̀dá oní-nọ́ńbà wí. Àbájáde “ìjíròrò tímọ́tímọ́” yìí láàárín Ìgbìmọ̀ àti Meta kì í ṣe àmì ìfẹ́ rere láti ọ̀dọ̀ Mark Zuckerberg, ṣùgbọ́n àbájáde tààràtà ti ìjìyà owó ńlá àti ìhalẹ̀ ẹjọ́ ọjọ́ iwájú. Ó jẹ́ ẹ̀rí pé agbára ìlànà nìkan ni ó ní agbára gidi láti mú àwọn òmìrán wọ̀nyí wá sí orí àtẹ kí ó sì fipá mú wọn láti tún àwọn ìwé ìtọ́ni iṣẹ́ wọn kọ.
Àkójọ Àṣírí: Àṣàyàn Tòótọ́ Tàbí Àròsọ?
Nísinsìnyí, ẹ jẹ́ kí a wọ inú àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀ tó dára jùlọ: kí ni ìtumọ̀ àṣàyàn tuntun yìí fún àwọn olùlò tó wọ́pọ̀? Meta yóò fúnni ní àṣàyàn pẹ̀lú ọ̀nà méjì tó ṣe kedere. Èkíní ni ọ̀nà tí a mọ̀ dáadáa: ìṣàfihàn ara ẹni ní kíkún, níbi tí a ti ń ṣàyẹ̀wò ìtàn ìwádìí wa, àwọn ìtẹ̀, ìbáṣepọ̀, àti iye àkókò tí a fi ń wo ìbòjú láti fi àwọn ìpolówó hàn wá pẹ̀lú ìṣe abẹ. Ọ̀nà kejì, èyí tó jẹ́ tuntun, ni ti "ìwífún ara ẹni tó kéré sí fún ìrírí ìpolówó tó lopin."
Ó ṣe pàtàkì kí a má baà jẹ́ kí ọ̀rọ̀ náà ṣì wá lọ́nà. Àṣàyàn yìí kò túmọ̀ sí pé a óò rí ìpolówó díẹ̀, ṣùgbọ́n àwọn tí kò báramu. Dípò ìpolówó fún ìrìn àjò yẹn tí o gbèrò tàbí eré fídíò tí o ti wò rí, ìwọ yóò bẹ̀rẹ̀ sí í rí ìpolówó gbogbogbòò, bóyá nítorí gbogbo àyíká ojú ìwé náà tàbí ibi tí o wà ní ipò rẹ. Èyí dín agbára ìtẹ̀lé Meta kù gidigidi, ó sì ní ipa tààrà lórí àpẹẹrẹ iṣẹ́ rẹ̀, èyí tí ó gbẹ́kẹ̀lé ìdánilójú àwọn olùpolówó pé ìdókòwò wọn yóò dé ọ̀dọ̀ àwọn olùgbọ́ tí a fojúsùn gidigidi.
Igbimọ Yuroopu ti ṣapejuwe eyi gẹgẹbi “igba akọkọ ti a ti funni ni iru aṣayan bẹẹ lori media awujọ Meta,” ti o tẹnumọ iwa itan rẹ. Sibẹsibẹ, imunadoko gidi rẹ yoo dale lori awọn ifosiwewe pataki meji: akọkọ, kedere ti Meta fi ṣafihan aṣayan yii si olumulo (apẹẹrẹ dudu * olokiki* nibiti aṣayan ti ile-iṣẹ fẹ julọ jẹ nigbagbogbo bọtini alawọ ewe nla ati aṣayan aṣiri ti wa ni sin sinu ọrọ kekere); ati keji, agbara awọn olumulo lati bori aisedeede ti fifun ni ifọwọsi.
Ìkéde àkọ́kọ́ tí Meta yóò lò láti sọ fún àwọn olùlò nípa àṣàyàn tuntun yìí yóò jẹ́ ìrántí láti béèrè bóyá wọ́n fẹ́ forúkọ sílẹ̀ sí ẹ̀yà tí a sanwó fún tàbí kí wọ́n tẹ̀síwájú láti lo iṣẹ́ ọ̀fẹ́ tí ó ní àtìlẹ́yìn ìpolówó. Ní àkókò yìí ni a óò ṣe àgbékalẹ̀ àṣàyàn láti yan ìṣàfihàn ara ẹni díẹ̀. Meta ti kọ́ bí a ṣe ń ṣe eré UX (Olùlò Ìrírí); a gbọ́dọ̀ ṣọ́ra láti rí i dájú pé àṣàyàn "títẹ̀lé tí kò tó" rọrùn láti wọ̀ àti kedere bí àṣàyàn "gba gbogbo".
Àwọn Àbájáde Jíjìnlẹ̀ fún Àwòṣe Iṣẹ́ Àkànṣe àti Ọjọ́ Ọ̀la Oní-nọ́ńbà
Ìdúróṣinṣin Meta gbòòrò ju ààlà Ilẹ̀ Yúróòpù lọ. Nípa níní láti tún àgbékalẹ̀ ìṣètò ìwádìí rẹ̀ ṣe láti bá DMA mu ní ọ̀kan lára àwọn ọrọ̀ ajé tó tóbi jùlọ ní àgbáyé, Meta ti fi àpẹẹrẹ kan lélẹ̀. Èyíkéyìí àṣẹ mìíràn tó ń wá ààbò ìwádìí tó ga jù (ronú nípa California, Kánádà, tàbí Japan) yóò ní àwòṣe ìlànà tó dára láti fara wé báyìí, nítorí pé yóò ṣòro fún Meta láti jiyàn pé irú ìyípadà bẹ́ẹ̀ kò ṣeé ṣe ní ti ìmọ̀ ẹ̀rọ.
Fún Meta, ìpèníjà náà pọ̀ gan-an. Ìpolówó tí a ṣe fún ara ẹni ni ẹ̀rọ tí ó ń mú owó tí ó ń wọlé wá ní bílíọ̀nù dọ́là. Ìdínkù nínú ìṣesí ìpolówó rẹ̀ lè mú kí ó wá àwọn ọ̀nà tuntun láti rí owó wọlé tàbí láti ṣe àtúnṣe sí àwọn iṣẹ́ rẹ̀. A ti rí àwọn àmì èyí pẹ̀lú ìfìhàn àwọn àṣàyàn tí a sanwó fún àti ìdínkù owó 40% fún ìforúkọsílẹ̀ láìsí ìpolówó lẹ́yìn ìfúnpá àkọ́kọ́.
Ohun tí DMA ń ṣe ni àtúnṣe àdéhùn àwùjọ oní-nọ́ńbà. Àwòrán ìṣòwò ti "tí ó bá jẹ́ ọ̀fẹ́, ìwọ ni ọjà náà" ni a ń tako gidigidi. EU ń tẹnumọ́ pé ìwà "ọ̀fẹ́" ti iṣẹ́ kan kò le jẹ́ àwáwí fún ìṣọ́ra nígbà gbogbo àti láìlópin. Òfin náà kò wá ọ̀nà láti pa àwọn ìtàkùn náà run, ṣùgbọ́n láti fipá mú wọn ṣiṣẹ́ ní ọ̀nà ìwà rere àti òdodo pẹ̀lú oníbàárà, ní rírí i dájú pé ìfọwọ́sowọ́pọ̀ jẹ́ yíyàn gidi, kì í ṣe ìlànà lásán fún wíwọlé sí iṣẹ́ pàtàkì kan.
Àyípadà yìí, tí Meta yóò ṣe ní ṣíṣẹ̀dá díẹ̀díẹ̀, bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìfitónilétí olùlò, jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ pàtàkì kan. Ó fún àwa, àwọn olùlò, irinṣẹ́ alágbára tí a kò ní tẹ́lẹ̀. Ṣùgbọ́n wíwà irinṣẹ́ kan kò ṣe ìdánilójú lílò rẹ̀. Ojúṣe wa gẹ́gẹ́ bí àwọn ará ìlú oní-nọ́ńbà ni láti lóye àwọn ìtumọ̀ títẹ̀ 'Gba' tàbí 'Ìdánimọ̀ Àdáni Lílé'. Ìrọ̀rùn ni ọ̀tá ìpamọ́ tí kò dákẹ́, ó sì rọrùn láti tẹ àṣàyàn àìyípadà ju kí a ka dáadáa kí a sì ṣe ìpinnu láti dáàbò bo àwọn ààlà oní-nọ́ńbà wa.
EU ti bori ogun yii fun wa, ṣugbọn ogun fun ikọkọ ni a n ja lori gbogbo iboju ati ninu gbogbo akojọ aṣayan eto. Ibeere ti o wa, ti a n wo niwaju ọdun 2026, kii ṣe boya Meta yoo ṣe aṣeyọri, ṣugbọn boya awa, awọn olumulo, yoo ni ibawi to lati lo anfani iṣẹgun ilana yii. Njẹ a ti ṣetan lati fi irọrun ti awọn ipolowo "pipe" rubọ ni paṣipaarọ fun apakan ti ijọba oni-nọmba wa? Bọọlu naa wa ni agbala wa bayi.